Vakantie in Frankrijk
Vakantie in de Provence: natuur en landschap
Wie bij de Provence vooral denkt aan lavendelvelden en wijngaarden, doet de streek eigenlijk tekort.
Het landschap is veel ruiger en gevarieerder dan dat bekende beeld doet vermoeden. Grote delen bestaan uit kalksteen. Het gesteente vormt lange bergruggen, steile rotswanden en plateaus waarin water in de loop van miljoenen jaren diepe dalen en kloven heeft uitgesleten.
Boven alles uit rijst de Mont Ventoux. Met zijn 1.910 meter hoge, vrijwel kale top is de ‘Géant de Provence’ vanuit een groot deel van de Vaucluse zichtbaar.
Aan zijn voet liggen bossen en wijngaarden, terwijl het landschap aan de oostkant overgaat in het hooggelegen Pays de Sault.
Tussen de Ventoux en Sault ligt een van de mooiste landschappen van dit deel van de Provence: de Gorges de la Nesque.
De rivier heeft hier een diepe kloof uitgesleten in het kalksteen. Vanaf de hooggelegen weg kijk je op verschillende plaatsen honderden meters naar beneden, terwijl aan de horizon steeds weer de Ventoux verschijnt.
Verder naar het zuiden ligt de Luberon, met bossen, rotsen en diepe dalen.
Bij Roussillon verandert het landschap plotseling van kleur. IJzerverbindingen in de bodem hebben hier het gesteente rood, geel en oranje gekleurd. Op het Sentier des Ocres wandel je tussen rotswanden die bijna onnatuurlijk fel afsteken tegen het groen.
In het westen hebben de Dentelles de Montmirail weer een heel ander karakter. De grillige kalksteenrichels vormen de westelijke uitloper van de Monts de Vaucluse en steken als een stenen kam boven de wijngaarden uit.
Juist die afwisseling maakt de natuur van de Provence zo mooi. Bossen en kale bergen, wijngaarden en rotswanden, plateaus en diepe kloven liggen soms maar enkele kilometers van elkaar.
De mooiste dorpen van de Provence
Misschien nergens anders bepalen dorpen zo sterk het beeld van een streek als in de Provence. Ze liggen boven op rotsen, tegen berghellingen of rondom de resten van een kasteel. Vaak zie je ze al van kilometers afstand liggen.
Dat heeft alles te maken met de geschiedenis. Eeuwenlang was het veiliger om hoog te wonen. Een dorp op een rots of heuvel was gemakkelijker te verdedigen en bood uitzicht over wegen en landbouwgronden in het dal.
Die noodzaak is verdwenen, maar het landschap dat daardoor ontstond is gebleven.
Gordes is waarschijnlijk een van de bekendste voorbeelden. Het dorp ligt als een verzameling lichtgekleurde stenen huizen tegen een heuvel.
Niet ver daarvandaan ligt de abdij van Sénanque, verscholen in een smal dal.
Roussillon is weer totaal anders. Hier kregen zelfs de huizen de kleuren van het oker uit de omgeving.
Mijn eigen favoriet is Saignon. Het dorp ligt op een rots boven de vallei van Apt en voelt, ondanks zijn prachtige ligging, veel rustiger dan sommige bekendere dorpen in de Luberon. Vanaf de rots boven het dorp kijk je kilometers ver over de omgeving. Dit dorpje zou ik zeker niet missen tijdens een vakantie in de Provence!
Ook verder naar het noorden liggen prachtige Provençaalse dorpen. Sault ligt hoog boven zijn omgeving, met uitzicht over het plateau en in de verte de Mont Ventoux.
Tussen de wijngaarden van de Dentelles liggen dorpen als Gigondas, Séguret en Suzette. Waar de rotsachtige bergkammen nooit ver weg zijn.
Juist die kleinere dorpen zijn voor mij een belangrijk deel van de charme van de Provence: een smalle straat, een oude fontein, een paar platanen op een pleintje en ergens een terras waar het leven een aangenaam laag tempo lijkt te hebben.
Licht, kleur en geuren
De Provence beleef je niet alleen met je ogen. Zeker in het voorjaar ruik je de streek bijna voortdurend. Wilde tijm en rozemarijn groeien langs de paden, brem bloeit op de hellingen en in tuinen verschijnen irissen en andere voorjaarsbloemen.
Later in het jaar komt daar natuurlijk de lavendel bij. Rond Sault liggen enkele van de bekendste lavendelgebieden van de Provence. Maar ook zonder die paarse velden heeft de streek opvallend veel kleur.
Het rood en geel van het oker bij Roussillon, het zilvergroen van olijfbomen, het donkere groen van steeneiken en ceders en het bijna witte kalksteen van de bergen vormen samen het palet van de Provence.
En dan is er het licht. Misschien is dat wel het moeilijkst te beschrijven. Het felle zonlicht op de kalkstenen huizen, de diepe schaduwen in smalle straten en de kleuren die gedurende de dag voortdurend veranderen.
Niet voor niets probeerden schilders als Cézanne en Van Gogh juist hier dat licht steeds opnieuw vast te leggen.
Zelf vind ik de Provence misschien wel op haar mooist in het voorjaar. Nog voordat de zomerdrukte begint en voordat de lavendel paars kleurt.
Het landschap is groen, de bermen staan vol bloemen en boven de wijngaarden en boomgaarden tekenen de bergen zich scherp af tegen de lucht.
Wandelen in de Provence
De Provence nodigt uit om rond te rijden, maar misschien leer je het landschap nog beter kennen wanneer je de auto laat staan. Te voet merk je pas hoe droog de grond kan zijn, hoe sterk de kruiden langs een pad ruiken en hoeveel geluid er uit een ogenschijnlijk stil bos komt.
Een bijzondere plek om te wandelen is de Forêt des Cèdres in de Petit Luberon. Vanaf het plateau lopen verschillende paden door een uitgestrekt cederbos. Bij Le Portelas opent het bos zich en kijk je uit over het Provençaalse landschap. Het contrast tussen het donkere bos en het felle licht daarbuiten is groot.
Heel anders is een wandeling door de Dentelles de Montmirail, waar paden tussen wijngaarden en grillige kalksteenrotsen lopen.
Vanuit Gigondas kun je bijvoorbeeld omhoog wandelen naar de Rocher du Midi, met uitzicht over de Dentelles, de Rhônevallei en de Mont Ventoux. Lees er meer over in mijn blog via de link!
En rond Roussillon wandel je juist door het okerlandschap van het Sentier des Ocres. Zo ontdek je te voet telkens weer een andere Provence.
Roadtrips door en tijdens een vakantie in de Provence
Toch blijft er één manier van reizen die misschien nog beter bij de Provence past: gewoon op pad gaan. Niet noodzakelijk over de snelste weg, maar over kleinere wegen die zich tussen bergen, wijngaarden en dorpen door slingeren.
Eén van de mooiste routes loopt van Sault door de Gorges de la Nesque richting Villes-sur-Auzon. De weg volgt hoog boven de kloof de rotswand en biedt steeds nieuwe uitzichten op de kalksteenwanden en de diepte beneden. Het is zo’n weg waarbij de bestemming bijna bijzaak wordt.
Dit moet je tijdens een vakantie in de Provence echt gezien hebben!
Ook de Luberon leent zich prachtig voor een roadtrip. Van dorp naar dorp rijden is hier eigenlijk al een reisdoel op zichzelf.
Onderweg verschijnen steeds nieuwe uitzichten en liggen er genoeg redenen om opnieuw te stoppen: een dorp dat je nog niet kende, een uitzicht over een vallei of een weg die er op de kaart net iets interessanter uitziet dan de route die je eigenlijk had bedacht.
En rond de Dentelles de Montmirail slingeren kleine wegen door de wijngaarden omhoog naar dorpen als Suzette en Lafare.
Vanaf de hoger gelegen wegen kijk je terug naar de Dentelles en de Mont Ventoux. Ook de officiële toeristische routes in dit gebied zijn juist op die combinatie van berglandschap, wijngaarden en kleine dorpen gericht.
Misschien is dat uiteindelijk wel de prettigste manier om de Provence te ontdekken. Niet proberen zoveel mogelijk te zien, maar de tijd nemen voor wat onderweg verschijnt.
Want in een landschap dat al eeuwenlang door mensen wordt bewoond, bewerkt en bereisd, vertelt niet alleen de bestemming een verhaal. Vaak doet de weg ernaartoe dat minstens zo goed.
Kamperen in de Provence
In mijn reisverhalen vind je heel wat tips voor mooie campings in dit deel van de Provence.
